برفک دهان (Oral Thrush) یک عفونت قارچی شایع در نوزادان و کودکان است که توسط قارچ Candida albicans ایجاد می شود. این بیماری معمولاً در دهان، زبان و لثه ها به صورت لکه های سفید و پنیرمانند ظاهر می شود.

علل برفک دهان در کودکان

• سیستم ایمنی ضعیف (نوزادان و شیرخواران)

• مصرف آنتی بیوتیک یا کورتون

• استفاده از شیشه شیر یا پستانک آلوده

• ابتلا به بیماری های زمینه ای (دیابت، نقص ایمنی)

• تغذیه با شیر مادر در صورت وجود عفونت قارچی نوک سینه

علائم برفک دهان

• لکه های سفید روی زبان، لثه و داخل گونه ها

• درد و سوزش دهان (به‌خصوص هنگام شیر خوردن)

• بی‌اشتهایی و بی‌قراری کودک

• ترک‌خوردگی گوشه لب‌ها

• در موارد شدید: انتشار عفونت به مری و گلو (بلع سخت، تب)

آزمایش‌های تشخیصی برفک دهان

در بیشتر موارد، تشخیص بالینی توسط پزشک کافی است. اما در موارد مقاوم یا مشکوک، آزمایشگاه می‌تواند کمک‌کننده باشد:

1. اسمیر مستقیم و رنگ‌آمیزی (KOH Test)

   • مشاهده مستقیم قارچ Candida زیر میکروسکوپ.

2. کشت قارچی (Fungal Culture)

   • برای تعیین گونه دقیق Candida و مقاومت دارویی.

3. PCR

   • روش پیشرفته برای شناسایی سریع DNA قارچ در موارد پیچیده.

4. CBC

   • بررسی وضعیت ایمنی کودک (مثلاً در صورت عفونت‌های مکرر).

عوارض احتمالی در صورت عدم درمان

• انتشار عفونت به مری (Esophageal Candidiasis)

• مشکل در تغذیه و کاهش وزن

• عفونت‌های مکرر دهانی

• در کودکان با نقص ایمنی: انتشار به خون (Candidemia)

راه‌های پیشگیری

• استریل کردن پستانک و شیشه شیر

• رعایت بهداشت دهان کودک

• درمان همزمان مادر و نوزاد در صورت شیردهی

• پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک

خدمات آزمایشگاه کودکان ایران

• انجام تست‌های قارچی دقیق (اسمیر، کشت و PCR)

• تفسیر تخصصی نتایج برای پزشکان اطفال

• همکاری با پزشکان برای انتخاب داروی ضد قارچ مناسب

• نمونه‌گیری ایمن و کودک‌پسند

سوالات پرتکرار والدین

آیا برفک دهان خطرناک است؟
در بیشتر موارد خفیف است و با درمان ضد قارچ بهبود می‌یابد، اما در نوزادان نارس یا کودکان با نقص ایمنی می‌تواند خطرناک باشد.

آیا می‌توان در خانه درمان کرد؟
خیر، درمان باید تحت نظر پزشک با داروهای ضد قارچ (مانند نیستاتین یا فلوکونازول) انجام شود.

آیا برفک دهان واگیردار است؟
بله، می‌تواند از مادر به نوزاد یا برعکس منتقل شود.